آموزش کامل جمله‌واره‌های انگلیسی | گروه آموزشی دکتر مجوزی
گروه آموزشی دکتر مجوزی
09057108093
09150122047

جمله‌واره وصفی (Adjective Clause)

نقش صفت

جمله‌ای که نقش صفت را ایفا می‌کند و اطلاعات بیشتری درباره اسم ارائه می‌دهد

ویژگی‌های جمله واره وصفی

  • همیشه دارای فاعل و فعل است
  • با ضمایر موصولی شروع می‌شود
  • بلافاصله بعد از اسمی که توصیف می‌کند قرار می‌گیرد
  • فعل آن باید با اسم مرجع مطابقت داشته باشد
  • می‌تواند به عبارت وصفی تبدیل شود

ضمایر موصولی و کاربرد آنها

این ضمایر جمله واره وصفی را شروع می‌کنند:

who whom which that whose where when
ضمیر موصولی کاربرد مثال
who برای افراد (فاعل) The man who called is my uncle.
whom برای افراد (مفعول) The student whom I admire studies hard.
which برای اشیاء و حیوانات The book which is on the table is mine.
that برای افراد و اشیاء The car that I bought is red.
whose مالکیت The woman whose car was stolen is crying.
where مکان The house where I was born is small.
when زمان The day when we met was rainy.
مثال‌های کاربردی
با who (برای افراد)
I needed someone who could provide me with all the information I needed.
من به کسی نیاز داشتم که بتواند تمام اطلاعات مورد نیازم را فراهم کند.
Students whom I admire want to become English teachers.
دانش‌آموزانی که من تحسینشان می‌کنم می‌خواهند معلم انگلیسی شوند.
با which (برای اشیاء)
Wheat, which still forms the staple diet of much of the world's population, grows in southern Iran.
گندم که هنوز غذای اصلی جمعیت زیادی از جهان را تشکیل می‌دهد، در جنوب ایران رشد می‌کند.
Rain forests are a rich source of products that contribute to medicines.
جنگل‌های بارانی منبع غنی محصولاتی هستند که به داروها کمک می‌کنند.
با where و when
Eastern meadowlarks abound in places where land is cultivated.
مرغان چمنزار شرقی در مکان‌هایی که زمین کشت می‌شود فراوان هستند.
The moment when the clown burst in to surprise the teacher was great!
لحظه‌ای که دلقک برای غافلگیر کردن معلم وارد شد عالی بود!
نکات مهم جمله واره وصفی:
• فعل جمله وصفی باید از نظر مفرد و جمع بودن با اسم مرجع خود مطابقت داشته باشد.
• جمله وصفی معمولاً باید مستقیماً بعد از اسمی که توصیف می‌کند قرار گیرد.
that در 95% موارد با فعل استفاده می‌شود (not that + جمله).
• جمله‌های وصفی ضروری (بدون کاما) و غیرضروری (با کاما) دارند.

جمله‌واره قیدی (Adverb Clause)

نقش قید

جمله‌ای که نقش قید را ایفا می‌کند و درباره فعل، صفت یا قید دیگر توضیح می‌دهد

انواع جمله واره قیدی

  • زمان: When, while, before, after, until, as soon as
  • علت و معلول: Because, as, since, so, so that
  • شرط: If, whether or not, provided, in case, unless, even if
  • مخالفت: Though, although, while, whereas, even though
  • مکان: Where, wherever

حروف ربط رایج برای جمله‌واره قیدی

when while because although if since as soon as so that unless where
نوع حروف ربط مثال
زمان when, while, before, after When natural gas burns, its molecules break up.
علت because, since, as Millions died as the disease spread.
شرط if, unless, provided If you practice, you will improve.
مخالفت although, though, even though Although this procedure seems simple, it is basic.
مکان where, wherever Where land is cultivated, meadowlarks abound.
مثال‌های کاربردی
جمله قیدی زمان
When I got stuck in the traffic jam this morning, I got off the bus and ran to catch my first class.
وقتی امروز صبح در ترافیک گیر کردم، از اتوبوس پیاده شدم و دویدم تا کلاس اولم را بگیرم.
The small greenish flowers appear in the spring, long before the leaves grow.
گل‌های سبز کوچک در بهار ظاهر می‌شوند، مدت‌ها قبل از اینکه برگ‌ها رشد کنند.
جمله قیدی مخالفت
Although Mary was not very rich, she gave a lot of money to the poor man.
اگرچه مری خیلی ثروتمند نبود، پول زیادی به مرد فقیر داد.
White and black students do not mix much in some American schools although there is no obvious hostility.
دانش‌آموزان سفید و سیاه در بعضی مدارس آمریکا زیاد با هم معاشرت نمی‌کنند اگرچه دشمنی آشکاری وجود ندارد.
جمله قیدی شرط و علت
Our doctor advised us to have vaccinations before we travel to that country.
دکترمان به ما توصیه کرد قبل از سفر به آن کشور واکسن بزنیم.
John left the class early so that he would catch the bus.
جان کلاس را زودتر ترک کرد تا اتوبوس را بگیرد.
نکات مهم جمله واره قیدی:
• جمله قیدی می‌تواند در ابتدای جمله اصلی (با کاما) یا بعد از آن (بدون کاما) بیاید.
• برای تبدیل به عبارت قیدی، فاعل دو جمله باید یکسان باشد.
• جمله قیدی نمی‌تواند به تنهایی بایستد (جمله وابسته است).
• انتخاب حرف ربط به نوع رابطه منطقی بین دو جمله بستگی دارد.

جمله‌واره اسمی (Noun Clause)

نقش اسم

جمله‌ای که نقش اسم را ایفا می‌کند و می‌تواند به عنوان فاعل، مفعول یا پس از حرف اضافه قرار گیرد

نقش‌های دستوری جمله واره اسمی

  • فاعل جمله: در ابتدای جمله می‌آید
  • مفعول فعل: بعد از افعالی مانند think, know, ask, wonder
  • مفعول حرف اضافه: بعد از حروف اضافه مانند on, about, of
  • پس از صفت: بعد از صفاتی مانند sure, certain, surprised
  • متمم: بعد از افعال ربطی مانند is, are, was, were

شروع‌کننده‌های رایج جمله واره اسمی

that what why how when where whether if
شروع‌کننده کاربرد مثال
that برای بیان واقعیت یا ایده I know that he is honest.
what برای سوالات چیستی I don't know what you want.
whether/if برای سوالات بله/خیر I wonder whether she will come.
how برای سوالات چگونگی Tell me how you did it.
why برای سوالات چرایی I understand why you're angry.
مثال‌های کاربردی
به عنوان فاعل
That xenon could not form chemical compounds was once believed by scientists.
اینکه زنون نمی‌تواند ترکیبات شیمیایی تشکیل دهد زمانی توسط دانشمندان باور شده بود.
How the continents originated has been a topic of continual geological research.
چگونگی شکل‌گیری قاره‌ها موضوع تحقیقات زمین‌شناسی مستمر بوده است.
به عنوان مفعول
Scientists think that losing leaves helps some trees to conserve water in the winter.
دانشمندان فکر می‌کنند که از دست دادن برگ‌ها به بعضی درختان کمک می‌کند تا در زمستان آب ذخیره کنند.
John asked me if I learned anything important from my new football coach.
جان از من پرسید که آیا چیز مهمی از مربی فوتبال جدیدم یاد گرفته‌ام.
پس از حرف اضافه
The chief foods eaten in any country depend largely on what grows best in its climate and soil.
غذاهای اصلی مصرفی در هر کشور عمدتاً به چیزی بستگی دارد که در آب‌وهوا و خاک آن بهتر رشد می‌کند.
We were surprised at how small the rooms in Japanese houses were.
ما از کوچکی اتاق‌های خانه‌های ژاپنی متعجب شدیم.
نکات مهم جمله واره اسمی:
• جمله واره اسمی هرگز به صورت سوالی نمی‌آید (ترتیب جمله مثبت است).
That در موقعیت مفعولی می‌تواند حذف شود: I think (that) he is right.
• بعد از حروف اضافه معمولاً از what, how, whether استفاده می‌شود، نه that.
• برای سوالات غیرمستقیم از جمله واره اسمی استفاده می‌شود.
نکته مهم: Do you know when did they go to school? ❌ (غلط)
صحیح: Do you know when they went to school? ✅

تبدیل جمله‌واره به عبارت (Clause to Phrase Conversion)

تبدیل گرامری

آموزش تبدیل جمله‌واره‌های وصفی و قیدی به عبارت‌های مختصرتر

تبدیل جمله واره وصفی به عبارت وصفی

۱
روش اول: حذف ضمیر موصولی + فعل to be
شرایط: بعد از ضمیر موصولی فعل to be آمده باشد.

جمله واره: The all-black team, which was started in 1999, is famous.
عبارت وصفی: The all-black team, started in 1999, is famous.
جمله واره: Down syndrome, which is caused by an additional chromosome, usually results in mental impairment.
عبارت وصفی: Down syndrome, caused by an additional chromosome, usually results in mental impairment.
۲
روش دوم: حذف ضمیر موصولی + تبدیل فعل اصلی به ing
شرایط: بعد از ضمیر موصولی فعل اصلی آمده باشد.

جمله واره: The explorers, who make their way through the ruins, discovered gold coins.
عبارت وصفی: The explorers, making their way through the ruins, discovered gold coins.
جمله واره: Taking care of your bicycle is the best way which makes it last longer.
عبارت وصفی: Taking care of your bicycle is the best way making it last longer.

تبدیل جمله واره قیدی به عبارت قیدی

۱
شرط اصلی: فاعل دو جمله باید یکسان باشد.

جمله قیدی: If they are printed in book form, newspapers would make sizable volumes.
عبارت قیدی: If printed in book form, newspapers would make sizable volumes.
فاعل یکسان: they = newspapers
۲
تبدیل با حذف فاعل و فعل اصلی

جمله قیدی: Because he wanted to succeed, he studied hard.
عبارت قیدی: Wanting to succeed, he studied hard.
فاعل یکسان: he = he
۳
مثال عدم امکان تبدیل
دلیل: فاعل دو جمله متفاوت است.

جمله قیدی: The wife now sleeps in another room because her husband snores loudly.
❌ تبدیل نمی‌شود: زیرا فاعل‌ها متفاوت هستند (wife ≠ husband)
نکات مهم تبدیل:
۱. فقط جمله‌واره‌هایی که با which, that, who شروع شده‌اند قابل تبدیل به عبارت وصفی هستند.
۲. قانون تبدیل باید کاملاً اجرا شود، در غیر این صورت عبارت غلط خواهد بود.
۳. اگر جمله وصفی ضروری باشد (بدون کاما)، عبارت وصفی نیز بدون کاما می‌آید.
۴. برای تبدیل جمله قیدی، فاعل یکسان شرط اصلی است.
۵. جمله‌واره‌های اسمی قابل تبدیل به عبارت نیستند.

مقایسه و تشخیص جمله‌واره‌ها

راهنمای انتخاب

مقایسه سه نوع جمله‌واره

ویژگی جمله واره وصفی جمله واره قیدی جمله واره اسمی
نقش دستوری صفت (توصیف اسم) قید (توصیف فعل/جمله) اسم (فاعل/مفعول)
شروع‌کننده‌ها who, whom, which, that, whose, where, when when, because, if, although, while, so that that, what, why, how, whether, if
موقعیت در جمله بعد از اسم مرجع ابتدای جمله یا بعد از جمله اصلی ابتدای جمله (فاعل) یا بعد از فعل (مفعول)
قابلیت تبدیل ✅ به عبارت وصفی ✅ به عبارت قیدی (با شرط فاعل یکسان) ❌ قابل تبدیل نیست
علامت تشخیص "که" در ترجمه فارسی حرف ربط در ابتدا می‌تواند جایگزین "it" شود
مثال The book that you gave me is interesting. When I arrived, the meeting had started. What she said surprised everyone.

نمونه سوالات آزمونی

جمله واره وصفی
Two types of trees ...... in these forests are the famous redwoods and pines.
(گزینه صحیح: that grow)
Bill is a man ...... stories about himself are so incredible.
(گزینه صحیح: whose)
جمله واره قیدی
...... Mary was not very rich, she gave a lot of money to the poor.
(گزینه صحیح: Although)
John left the class early ...... he would catch the bus.
(گزینه صحیح: so that)
جمله واره اسمی
I really don't know ...... started the fire.
(گزینه صحیح: what)
I asked my sister where ...... .
(گزینه صحیح: my cell phone was)

راهنمای سریع تشخیص:

اگر بعد از اسم آمد → احتمالاً جمله واره وصفی است (ضمیر موصولی + فعل)

اگر با حرف ربط شروع شد → احتمالاً جمله واره قیدی است (زمان، علت، شرط)

اگر نقش فاعل/مفعول داشت → احتمالاً جمله واره اسمی است (با that, what, whether)

اگر با "که" ترجمه شود → جمله واره وصفی است (مگر در موارد خاص)

اگر قابل تبدیل به عبارت بود → جمله واره وصفی یا قیدی (با شرط فاعل یکسان)

نکات نهایی برای موفقیت در آزمون:
۱. برای جمله واره وصفی: به تطابق فعل با اسم مرجع دقت کنید.
۲. برای جمله واره قیدی: حرف ربط مناسب را بر اساس معنی انتخاب کنید.
۳. برای جمله واره اسمی: ترتیب مثبت جمله را حفظ کنید (نه سوالی).
۴. در تبدیل به عبارت: فقط با فاعل یکسان تبدیل کنید.
۵. همیشه جمله را کامل بخوانید و رابطه معنایی را درک کنید.
۶. به موقعیت جمله واره در جمله اصلی توجه کنید.
۷. در جمله واره اسمی، that در موقعیت مفعولی می‌تواند حذف شود.
۸. Whether برای دو گزینه، if برای شرط و سوال بله/خیر.
۹. در جمله واره وصفی، که در ترجمه فارسی نشانه خوبی است.
۱۰. تمرین تشخیص نوع را قبل از پاسخ دادن انجام دهید.